کد خبر: 2977

تاریخ بروزرسانی : 1395/12/14

سرفصل های درس نظریه های برنامه ریزی محیط زیست

No votes yet.
Please wait...
کانال تلگرام آزمون دکتری

نام بسته درسی : نظریه های برنامه ریزی محیط زیست

————————————————————-

فهرست:

برنامه ریزی و برنامه ریزی منطقه ای و انواع آن

برنامه ریزی منطقه ای هدف اساسی طرح آمایش سرزمین

روش شناسی برنامه ریزی منطقه ای

روش های برنامه ریزی منطقه ای

فلسفه وجودی طراحی شهری و مرور تاریخی آن

تعریف طراحی شهری

فرایند طراحی شهری

مرحله اول : شناخت

مرحله دوم : تدوین اهداف کلی

مرحله سوم : تدوین اهداف عملیاتی

مرحله چهارم : تنظیم راه حل های کلی طراحی

مرحله پنجم : ارزیابی راه حل ها

مرحله ششم : انتخاب و تکمیل راه حل بهینه

مرحله هفتم : پیش بینی اجرا

مقدمه زیبایی شناسی

انسان گرایان

تجربه گرایان

عمل گرایان

برنامه ریزان

بخش هایی از بسته درسی نظریه های برنامه ریزی محیط زیست      

برنامه ریزی و برنامه ریزی منطقه ای

برنامه ریزی منطقه ای از دو واژه برنامه ریزی و منطقه ترکیب یافته است که اولی مبین یک فرآیند عملکردی است دومی جایی و محلی است که آن فرآیند بر روی آن شکل می گیرد و انجام می شود .

برنامه

میلر برنامه را چنین تعریف می کند :«فرآیندِ دارای سلسله مراتب در یک ارگانیسم که بتواند نظم و ترادف اجرایی را کنترل کند برنامه نام می گیرد ».

کلاً می توان برنامه را به شکل زیر نیز تعریف نمود:

«نمایش منظم و با رعایت سلسله مراتب فعالیت های مربوط به هم و مربوط به یک رشته تصمیمات منظم و مرتبط بر حسب دوره های زمانی مختلف» به عبارت دیگر ، برنامه گاهنامه تصمیمات منظم براساس سلسله مراتب عملیات است .

انواع برنامه ها

برنامه جامع (plan):برنامه جامع بخش یا برنامه جامع توسعه اقتصادی – اجتماعی شامل هدف ها ، سیاست ها و برنامه های اجرایی مختلف و برآوردهای مالی و نیروی انسانی و غیره می باشد .

برنامه اجرایی(program):مجموعه ای از عملیات و خدمات مختلف در ارتباط با یکدیگر برای تحقق هدف های مشخص برنامه (بخش ) می باشد. هر برنامه اجرایی متشکل از طرح های متعدد است . برنامه اجرایی معمولاً در چارچوب برنامه بلند مدت و برای برنامه های میان مدت تنظیم یم گیردد و غالباً از لحاظ زمان پیش بینی ، 5 ساله می باشد . هر برنامه اجرایی حاوی هدف ها و سیاست ها و خط مشی های اجرایی و طرح های مشخص برای انجام عملیات است .

هدف برنامه : هر بر نامه ای اعم از جامع و اجراییی دارای مقصود و منظورهایی است . مقاصد کلی برنامه را اصطلاحاً اهداف کیفی یا کلی (Goals) می گویند . هر هدف کلی به هدف های جزئی تر تقسیم می گردد که به آن ها به ترتیب سلسله مراتب هدف های کمّی (objectives) و هدف های عملیاتی ( Targets) می گویند .

به طور کلی مجموعه مقاصد و منظورهایی که در جریان برنامه ریزی پیش بینی می گردد و عملیات اجرایی برنامه برای نیل به آن مقاصد می باشد، اهداف برنامه نامیده می شوند. جنبه های قابل اندازه گیری آن ها را اهداف کمّی و جنبه هایی را که موجبات تغییر کیفیت ها می شوند ، هدف های کیفی می گویند .

ابعاد زمانی برنامه ، برنامه بلند مدت ؛ عبارت از مجموعه برنامه ها و طرح ها در مورد روند تغییرات و تحولات پدیده های اقتصادی و اجتماعی بر پایه فروض پیش بینی شده است . هر برنامه بلند مدت، 20-15 ساله طرح ریزی می گردد. برنامه میان مدت ، عبارت از مجموعه برنامه ها و طرح هایی است که برای مدت مشخصی 7-5 ساله طرح ریزی می گردد . برنامه های عمرانی و توسعه معمولاً 5 ساله می باشند . برنامه کوتاه مدت ،عبارت از مجموعه برنامه ها ، طرح ها و فعالیت هایی است که باید در طول یک سال اجرا گردد . طول این برنامه در مواردی از 6 ماه تا 2 سال متغیر است .

برنامه اقتصادی :سند نوشته شده ای حاوی تصمیات سیاسی دولت در زمینه چگونگی تخصیص منابع بین فعالیت های مختلف برای نیل به نرخ رشد اقتصادی تعیین شده ، طی دوره ای مشخص است .

برنامه توسعه : سندی است که از طرف یک مؤسسه برنامه ریزی دولتی منتشر می شود و حاوی اطلاعات ازوضع جاری اقتصاد ملی، هزینه های پیشنهادی بخش عمومی ، توسعه های محتمل در بخش خصوصی ، پیش بینی کلان اقتصادی وبازنگری سیاست های دولتی است .

برنامه ریزی

برنامه ریزی عبارت از پویش هدایت عقلایی سازکار تصمیم گیری در امور توسعه اقتصادی – اجتماعی در ابعاد زمانی بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت به منظور بهره برداری منطقی و هماهنگ از امکانات و منابع برای تأمین نیازمندی های عمومی و اساسی جامعه است ؛ یا برنامه ریزی عبارت از یک فرآیند آگاهانه است که به منظور دستیابی به اهداف معین و مشخص ، انجام یک سلسله اقدامات و فعالیت های مرتبط به یکدیگر را در آینده پیش بینی می کند 

-برنامه ریزی یک جریان مستمر است نه یک عمل مقطعی و یا یک روند تدوین شده . برنامه ریزی یک امر مستمر  و مجموعه ای از فعل و انفعالات پیچیده در زمینه جمع آوری ، انتخاب ، بررسی و قضاوت ، تعیین اولویت ها   و ابتکار شیوه هایی است که دستیابی به اهداف مورد نظر را میسر می سازد .

-برنامه ریزی یک امر آگاهانه و دارای عزم و قصد است . هر چند که تصادف ، شانس و احتمالات ممکن است توسط برنامه ریزی در نظر گرفته شود اما جریان برناه ریزی انتخاب منطقی مراحل و شقوق مختلف کار و سیاست های اقتصادی گوناگون به منظور تحقق اهداف تعیین شده می باشد.

-برنامه ریزی یک سلسله فعالیت ها و اقدمات است که بایستی در آینده صورت پذیرد، این سلسله فعالیت ها بایستی از یک طرف با یکدیگر هماهنگ باشند و از طرف دیگر منتناسب با اهداف برنامه تنظمی شده باشند .

-برنامه ریزی اهدافی را دنبال می کند که سلسله فعایت های آینده متناسب با این اهداف تعیین می گردند .

باز چند تعریف دیگر از برنامه ریزی :

برنامه ریزی در جواب به سئوال «چه کسی برنامه ریزی می کند، با چه کسی و برای چه کسانی ؟» فرآیندی برای توسعه سازمان یافته است .

برنامه ریزی نیاز به ارگان ها و سازمان های ویژه ای دارد که متخصص در برنامه ریزی و طراحی باشند . نظام برنامه ریزی عبارت است از سازوکار مشارکت نهادها و دستگاه های مختلف دولتی و غیر دولتی در فرآیند تصمیم سازی و تصمیم گیری های امور توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور . چهار نوع از این سازمان ها را در کل می توان تشخیص داد :

-سازمان برنامه ریزی (انواع کمیسیون ها ، انستیتوها، دفاتر  ،شکرت های مشاوران و برنامه ریزی )

-سازمان تصویب کننده برنامه ها (پارلمان ، دولت ،دفاتر و مدیریت های مختلف مربوطه)

-سازمان اجرا کننده برنامه ها(وزارتخانه ها، تعاونی ها، کارگران و شاغلان سازمان های تولیدی)

-سازمان نظارت بر اجرای برنامه ها (وزارت خانه های مربوطه ، بانک ها ، ادارات آمار و …)

در جواب به سئوال « چه میزان و از چه چیز »، برنامه ریزی باید کمّی باشد . بدون کمّیت یابی نیاز ها و منابع ، برنامه قادر به فرع کمبود ها نخواهد بود . رفع کمبودها و نیازها خود ، یک جنبه کیفی نیز به برنامه خواهد داد .

در جواب به سئوال «چه وقت و احتمالاً چه مقدار ؟» ،برنامه ریزی بر پایه پیش بینی استوار است .

برنامه ریزی یک فعالیت زمان بندی شده است . ابعاد زمانی برنامه ریزی نشان می دهد که برنامه ریزی چه وقت شروع شده و چه وقت به اجرا در آمده است و چگونه در خلال گذشت زمان تغییر می یابد؟

در جواب به سئوال «هزینه یک فعالیت برنامه ریزی چه میزان است ؟»و یا در  جواب به سئوال « در مقابل چه میزان هزینه ف یک برنامه ریزی صورت می گیرد؟» ، برنامه ریزی یک روند عقلایی (Rational) است . در جواب به سئوال « چه باید کرد ؟» برنامه ریزی کاربری قوانین علوم مختلف را میسر می سازد . برنامه ریزی ، یک روش تجربی یا اختیاری و یا سنتی ندارد، بلکه دارای روش عقلایی و علمیاست .

 

ویژه داوطلبان آزمون دکتری
No votes yet.
Please wait...

دیدگاه بسته شده است.